Zuger Kirschtorte
Ina turta radunda da funs da merenga cun mandels u nuschs, in biscuit bagnà ed ina crema da paintg rosa, ils varts cuverts cun flocs da mandels e la surfatscha spulvrada cun zutger. Naschida a Zug en 1915, è ella parfumada cun vinars da kirsch da la regiun.
En il lavuratori d’ina pastizaria da Zug bagnia il pastizier la génoise e metta alura il maun plat sin ella. Cura ch’il sirup munta fin a sia palma, è la dosa gista. Il Patrimoni culinaric svizzer rapporta quest gest, che di tut davart la turta: umida fin en il cor.
Origin
La tscharescha quenta dapi ditg a Zug: tenor la glista federala da las tradiziuns vivas en Svizra ha in martgà da tschereschas gì lieu là gia dal 1627, ed il chantun profita era da quai per far ses vinars da tscherescha. Heinrich Höhn avra en 1913 ina pitschna confisaria en la citad. Tenor il Patrimoni culinaric svizzer tschertga el plirs onns ina turta bagnada cun quest vinars indigen; sia emprima annunzia per ina «Zuger Kirschtorte» cumpara ils 23 da december 1915 en ina gasetta locala, e la turta cuntanscha sia furma actuala en 1917. Premiada en exposiziuns, sveglia ella l’invidia: auters confisiers da la citad imitan ella.
Fabricaziun
Il cahier des charges federal cumpiglia quatter parts: dus funs da tip japonais, rudellas da alv d’ov battì cun zutger, mandels u nitscholas, cuschinadas fin che ellas èn croccantas; ina génoise clera; in sirup da vinars; ina crema da paintg aromatisada cun vinars. Tut vegn montà a maun. Posada sin in emprim fun engrassà cun crema, la génoise baiva ses sirup, e survegn alura il segund fun. Ina stresa da crema enveloppa alura l’entir e retegna l’alcohol. Il ur da la turta vegn cuvert cun flietsch da mandels brassads, il sur(a) cun zutger en pulvra maschadà cun amylum, marcà cun rombus. Il rosa da la crema deriva oz dal suc da risch; las receptas veglias prenevan sirup da frajas.
A maisa
Entiera u en tocs vegn ella servida sco dessert, savens cun in café. Tagliada, sa tigna ella intgins dis en il fraid, la tagl cuverta cun ina folia. Ella cuntegna alcohol: il cahier des charges pretenda almain 4 % dal pais.
Oz
Dapi il 2015 è la turta da kirsch da Zug in’indicaziun geografica protegida (IGP): Ella vegn fabritgada mo en il chantun da Zug, cun kirsch da Zug u kirsch da Rigi. Tenor il Patrimoni culinaric svizzer han diesch confisarias dal chantun producì pli che 250 000 tolas l’onn en 2018. Questa dumonda ha profità als tschareschers auts da Zug e da la Rigi, che vegnan puspè tgirads pli bain.
Funtaunas: Patrimoni culinar svizzer, fegl «Zuger Kirschtorte (GGA/IGP)»; Uffizi federal d’agricultura, cahier des charges da la Zuger Kirschtorte IGP; Uffizi federal da cultura, glista da las tradiziuns vivas en Svizra, fegl «Kirschenanbau».