Saucisson neuchâtelois
Ina liongia da portg fimentada, cundida cun paiver ed agl, che ins lascha buglir durant circa in mesa ura en in’aua che na dastga betg buglir. Protegiada d’ina IGP, ella vegn mangiada chauda u fraida, gugent cun salata da tartuffels.
Sin ina pastgira neuchâtelaisa arda in fieu. Sut las brastgas enchavan ins in liongia emballada en feglia da giabus, palpiri ed ina gasetta bain bletscha; ina mesa ura pli tard è ella cuschinada. Quai è la torrée, chara als forestals sco als spassegiaders dal chantun.
Origin
Mangls archivas han ils maisters-bachers dal chantun rimnà durant ils onns 1990 las regurdientschas da collegas pli vegls: ins il conuschiva e l’appreziaiva gia avant il 1900. In cudesch d’economia da chasa da la medema epoca dat ad el ses num chantunal, ed in menu dal 1895 menziunescha in saucisson che vegniva probablamain servì chaud. Vers il 1930 chatta l’Atlas dal folclor svizzer el sin il Littoral dal sid ed en il Val-de-Travers; pli al nord preferivan ins sia cusrina, ina liongia da charn liada en ina lingia. Pli grass che oz passava el da lez temp trais fin set dis en il fim per sa conservar meglier.
Fabricaziun
Ins taglia il portg en pitschens quadrins, duas parts magher per ina da grass, ed ins cundimentescha el cun sal, paiver ed agl, nagut auter: il carvi da tscherts mazlers è svanì cun l’IGP. Sulet il burschel, adina da bov, distinguescha il saucisson, dretg, da la liongia, storta e pli fina. Pendì ad ina corda, el cula almain dudesch uras, lura vegn el fimà fraid, sut 25 °C ed unicamain cun laina da coniferas, durant in fin trais dis. El vegn or d’aur.
A maisa
Chaud u fraid, el vegn emprima puschà durant trenta fin quaranta minutas, a circa 80 °C, senza buglir. El vegn savens cuschinà cun tartuffels, carottas u por. El sa cunfà era cun ravas en compota, por crème, ina salata da tartuffels, schizunt ina salata da dent-liun, sch’el na sa zuppa betg en ina brioche. Sortì da la torrada, el sa cuntenta cun paun e salata.
Oz
Saucisson e saucissa neuchâtelais èn protegids dapi il 2003 tras ina IGP. Il portg po esser vegnì tratg si en in auter lieu en Svizra, ma la fabricaziun succeda en il chantun, precisa l’Associaziun svizra da las AOP-IGP. Il Patrimoni culinaric svizzer stimescha la producziun a 145 tonnas per onn. Ins chatta els tar la gronda part dals mazlers ed en las butias da supermercadi neuchâtelais, bler pli pauc ultra il chantun.
Funtaunas: Patrimoni culinar svizzer, fegl «Saucisson neuchâtelois (IGP), saucisse neuchâteloise (IGP)»; Associaziun svizra dals AOP-IGP, fegl da product «Saucisson neuchâtelois IGP» e magazin «Reflets de nos terroirs» nr. 17 (2018).