Ir al cuntegn
Traduziun automatica, betg revidida d'ina persuna da lingua rumantscha.

Davos las culissas

Questa pagina è per ils curius: tge che la charta sa far, co ch’ella è construida, danunder che sias datas derivan e l’ufficina che serva per l’adattar.

Tge che la charta sa far

Vus pilotais in ballun ad aria chauda sur ina Svizra simplifitgada, ma cun in reliev real: el deriva dal model da terren da swisstopo, exagerà cun il factur 1,6 per che las Alps sa laschian leger meglier da surengiu. Il di, il crepuscul e la notg suondan l’ura da Vossa ura, ed ins po midar a l’enviern.

63 lieus èn da chattar: ins sto sa posar sper ina citad, u sursgular in piz, in lai u in glatscher. Il diari da viadi tegna endament mintga scuverta, ed il satgados rimna ils buls, las ensainas ed ils stgazis. Scrigns èn zuppads en la cuntrada, ed aventuras mainan d’etappa ad etappa fin ad in grond scrign. Ina spezialitad per chantun spetga en ina chanastra ch’ins rimna durant il sgol, e mintga transport da la charta ha ses bigliet: i basta da sa posar sin el.

La Guida da la natira unescha 31 spezias, da la planira fin als glatschers, ch’ins scuntra tenor l’autezza e la costa. Ina dad ellas, il curnagl, po daventar in cumpogn da sgol. Clotilde, la marmotta, accumpogna l’emprim sgol. E tut sa lascha leger en tschintg linguas: franzos, tudestg, talian, englais e rumantsch, quel ultim translatà automaticamain.

Co ch’ella è construida

La charta è in’applicaziun web: ina scena three.js, manada da React Three Fiber e scritta en TypeScript. Il terren è ina suletta rait, calculada a partir d’ina grilla d’autezzas cun in pass da 200 m. Ina regla na sa discutescha betg: la charta sto restar fluida sin in MacBook Air cun 8 GB, cun 60 maletgs per secunda, mai pli pauc che 30.

La website che Vus legis è fatga cun Astro: paginas staticas, scrittas en markdown, en las colurs ed en las scrittiras da la charta. Il code è scrit cun Claude Code, l’assistent da programmaziun d’Anthropic, e las illustraziuns èn creadas cun gpt-image, il model da maletgs dad OpenAI: i n’èn betg fotografias.

Danunder che las datas derivan

  • Il reliev: il model digital da terren DHM200 ed ils nums geografics swissNAMES3D, da swisstopo.
  • Il cunfin ed ils lais: las limitas communalas generalisadas da l’Uffizi federal da statistica, via il pachet swiss-maps dad Interactive Things.
  • Ils lais da l’Engiadina Auta ed ils glatschers: swissTLMRegio, da swisstopo; las morenas vegnan calculadas a partir dal reliev.
  • La lingia da tren: la rait da viafier da l’Uffizi federal da traffic, publitgada sin opendata.swiss.
  • Ils lieus e las attracziuns: Svizra Turissem, sut la licenza CC BY-SA 4.0.
  • La translaziun rumantscha: il model Apertus, da Public AI.

L’ufficina

Durant il svilup s’avra ina trav d’utensils giu a dretga dal visur. Ella na va mai online:

  • Flight feel: ils set dumbers che reglan il sgol;
  • Collection: emblidar in lieu, u tut, per puspè far ina scuverta;
  • Gains: fixar il nivel, dar u prender davent ina recumpensa;
  • Quests: metter in’aventura a l’etappa giavischada;
  • Teleport: ir directamain tar in scrign, in’etappa, ina chanastra, in transport u in lieu, per al sursgular u sa posar là;
  • Perf: ils clomms da dissegn, ils triangels, la memoria ed ils maletgs per secunda, cumparegliads cun ils budgets;
  • Sky: lantschar ina staila cadenta;
  • Nature: far cumparair in toc natira davant il ballun ad aria chauda;
  • Render e Terrain: ils parameters da la represchentaziun e da las faudas dal palpiri.

Ed ina adressa speziala, ?perf, repeta la ruta la pli pretensiusa, dad Interlaken a Zermatt sur la Jungfrau, per mesirar la fluiditad.