Traduziun automatica, betg revidida d'ina persuna da lingua rumantscha.
Rostblättrige Alpenrose
Rostblättrige Alpenrose
Rhododendron ferrugineum
Stgalim
Subalpin
Autezza
1500–2500 m
Posiziun
Pli savens da la vart sumbriva
Fluriziun
Juni – August
Chaglia cun grappas da flurs rosa purpur, da las qualas las feglia glischantas èn cuvertas giudens da glondas da colur da ruina. Ella furma hegi spess sin las costas sumbrivantas e sin terrens acids, là nua che la naiv la protegia ditg dal schelada. Ella ha basegn da questa cuverta da naiv: ins la chatta surtut sin la vart sumbrivanta.
Entschatta fanadur, sur il guaud, tut ina costa drizzada vers il nord daventa rosa. Tranter mélzas e pigns rar, sa cuvran bostgs spess cun tschuppas da flurs: il rododendron da ruina flurescha.
Descripziun
En tudestg la numnan «Alpenrose», la rosa da las Alps; ella è dentant in rhododendron, da la famiglia dals ericaceas. Tenor Info Flora na surpassa quest chaglia betg in meter. Ses fegls persistents e cuirasss mesiran 1,5 fin 4 cm; lur ur è rullà e lur surfatscha d’in verd stgir e glischant. Il revers, il qual è il prim giaglaint, sa cuvra da glondas da colur da ruina, da quai ses num da ferruginus. Las flurs rosa purpur, da circa 1,5 cm, tacladas da ruina a l’exteriur, sa gruppan a la fin dals roms.
Habitat
Ella dovra in terren acid: Info Flora la numna calcifuga e la signalisescha en las landas da chaglias naninas, ils guauds da coniferas d’autezza ed ils pastgiras, surtut en il stgalim subalpin, da las Alps fin al sid dal Giura. Ella dovra era naiv. Senza quest mantel d’enviern sche scheliss ella, tenor il Club alpin tudestg; ses roms flexibels sa faudan sut senza rumper, remartga il CREA Mont-Blanc. Da quai sia preferenza per las costas dal nord, nua che la naiv sa cumula: In studi fatg en Andorra (PLoS ONE, 2016) la chatta surtut sin quests versants.
Ciclus da vita
El mantegna sias feglia tut onn e flurescha tenor Info Flora da zercladur fin avust; sias flurs dattan capslas da tschintg chombras. Per Christian Rixen dal SLF da Tavau tegna la naiv el en paus: sch’ella luar memia baud, sa dasdar il chaglia e la scheltira po alura donnegiar el. Flurs, feglia e capslas èn toxicas, fa attent swissinfo, ed il Club alpin tudestg di ch’el è privlus per il muvel. Ils purs, che vesivan el invader las alps, taglian el savens gist sur las ragischs.
En Svizra
Tenor swissinfo è quai il rododendron il pli derasà dal pajais. La Glista cotschna na giuditgescha betg ch’el è periclità sin plaun naziunal, dentant vulnerabel en il Giura e en privel critic sin la Platta. La Confederaziun na protegia betg el; set chantuns fan quai, cumplettamain a Turitg ed a Lucerna, per part ad Obvaldo, en tut ils dus Appenzell, a Son Gagl ed en il chantun Vad.
Funtaunas: Info Flora, fegls da l’alpenrosa da ruina e da l’alpenrosa pailusa (tenor Flora Helvetica); CREA Mont-Blanc, fegl da la spezia; Club alpin tudestg (DAV), «Die Rostblättrige Alpenrose»; SLF, «Neige et myrtilles, un lien fragile» (2025); swissinfo.ch, «Alpenrose: not a rose but a rhododendron»; B. Komac et al., PLoS ONE, 2016.