Ir al cuntegn
Traduziun automatica, betg revidida d'ina persuna da lingua rumantscha.

Thurgauer Äpfel

Amriswil, chantun da la Turgovia

Il Turgovia, che ils Svizzers numnan «Mostindia», è il chantun dals curtins da puma, cun ses maila da maisa, ses pair e ses fritgs per far suc. Da primavaira flureschan ses curtins da puma fin a las rivas dal Lai da Constanza.

Vesair sin la charta

La primavaira mida la Turgovia sia colur. Il «Bluescht», la fluriziun dals pumers, la colurescha alv e rosa fin a las rivas dal Lai da Constanza, ed ina «Madame Bluescht» inditgescha per telefon nua ch’el è il pli bel.

Origin

Il chantun ha in surnom: «Mostindien». Most designa il suc da maila e da pair; «India» derivia, segund ins, da la siluetta dal chantun, che regurdia quella da l’India. Tenor la broschura dal chantun vegnivan magliadas gia qua avant 5700 onns maila selvadias, las antenatas supponidas da las sorts actualas. Ils curtins da puma prendan lur svilup en il 19avel tschientaner: tenor il Patrimoni culinaric svizzer chatscha l’industrialisaziun quels or da las citads, e la champagna, che sto nutrir ils citadins, plantascha dapli. La Turgovia daventa alura il center da la producziun da most. L’entschatta dal 20avel tschientaner permetta la pastorisaziun da conservar il suc senza ch’el fermenteschia, ed il Cussegl federal promova quest sid da most per reducir l’alcoholissem.

Cultura

En 2009 ha la regenza thurgoviana quantifitgà uschia la posiziun dal chantun: in terz dals maila da maisa svizzer, ina pair en sis e ina primbla en diesch. Ils fritgs da maisa, maila e pair, cuvraivan circa 1500 hectaras, cultivads da var 550 explotaziuns. Ils fritgs da pressar creschan surtut sin ils bostgs auta-tschep dals prads da pumera, var 210 000 en il chantun, che furnivan da quel temp bunamain la mesadad dals maila da sid dal pajais. Tenor l’interprofessiun dals fritgs porschian quests bostgs gronds era blers agidants da las culturas.

A maisa

Ina mail thurgoviana ins croda sco ch’ella è u ella va en la pressa. Tenor il Patrimoni culinaric svizzer dattan 100 kg da fritg circa 78 liters suc. Il suc da pressa frestg exista mo l’atun e cumenza a fermentar suenter intgins dis; pastorisà, turb u cler, el sa tegna circa in onn. In pau suc da pair al mitigescha.

Oz

Tenor la broschura dal chantun deriva ina mela svizra sin trais dal chantun da la Turgovia. Il 2025 han las mustarias, tenor l’interprofessiun, elavurà circa 59 200 tonnas da maila, da las qualas 31 700 eran vegnidas da la Turgovia, il chantun furnitur principal. La racolta ha cuntanschì ses punct culminant la fin da settember ed il cumenzament d’october.

Funtaunas: Chantun Turgovia, broschura «Nus essan il Turgovia» e resposta dal Cussegl chantunal dals 19 da schaner 2009; Uniun da puma svizra, communicaziun dals 18 da november 2025; Patrimoni culinaric svizzer, fegls «Süssmost» e «Saurer Most»; Turissem Turgovia, communicaziun dals 26 da favrer 2026.